Facebook versterkt het negatieve zelfbeeld

“Wanneer je onzeker bent of het idee hebt dat je weinig waard bent dan kan facebook een ware bron van ellende zijn”.

 Anne is single en onzeker over zichzelf. Zij vindt facebook echt vreselijk. Zij ziet alleen maar foto’s van stelletjes die het leuk hebben en naar hippe feestjes gaan. Haar vrienden hebben allemaal gezellige activiteiten, gaan naar festivals en zij hoort er niet bij. ‘’Iedereen heeft iemand en ik ben maar alleen. Ik maak niets mee. Ik ben saai, voel me zielig en niet interessant. Ik weet niet wat ik moet ‘posten’ want ik heb niks te melden’’.

 Facebook bevestigt haar onzekerheid op een negatieve manier. Anne heeft de neiging om zichzelf naar beneden te halen en de eigen positieve eigenschappen te onderschatten. Anne is kritisch naar zichzelf en vindt zichzelf al snel niet leuk en niet goed genoeg. Anderen zijn leuker en hebben het beter voor elkaar. Zij legt de nadruk op wat zij niet heeft of kan. Zij geeft minder haar positieve ervaringen weer op facebook dan iemand met voldoende zelfvertrouwen. Daarmee wordt zij bevestigd in haar zelfbeeld als zij minder reacties of ‘likes’ krijgt.

 De bedriegelijkheid van facebook

Facebook is geen goede weerspiegeling van hoe je het doet in het leven. Mensen hebben de neiging om zich positiever te presenteren dan de werkelijkheid. Dit wordt ook wel de self-presentation bias genoemd Coster M, Matters, G (2012) ‘Waarom iedereen op facebook een leuker leven heeft dan jij’ Vaak worden alleen de positieve en fantastische ervaringen geplaatst en niet dat het leven helemaal niet altijd een feest is. Als je een ‘like’ krijgt op facebook is dat een bevestiging dat je vooral positieve berichten moet blijven plaatsen.

 Is vergelijken met de ander dan slecht?

Nee, iedereen vergelijkt zich wel eens met de ander. Het oordeel kan positief of negatief zijn. Het constant vergelijken met de ander hoe je het zelf doet helpt niet voor mensen met een negatief zelfbeeld. Meestal is de ander beter, mooier, leuker of interessanter. Het versterkt het geringe gevoel van eigenwaarde.

 Vergelijken is oordelen

Als je jezelf observeert dat je aan het vergelijken bent is dat niet erg. ‘’Ik merk op dat ik aan het vergelijken ben’’. Aan opmerken zit geen waardeoordeel. Je neemt dan als het ware een ‘afstandelijke, beschouwende positie’ in. Als je er een oordeel aanhangt en evalueert hoe je het zelf doet ten opzichte van de ander kan je eigenwaarde elk moment van de dag stijgen of dalen. “Ik ben saai, ik heb nooit feestjes”, kan je somber stemmen. “ik heb een hogere omzet behaald dan mijn collega’s” kan je blij maken.

 Tips in het omgaan met facebook

  1.  Wees je bewust van de positieve zelfpresentatie op facebook.
  2.  Herken ondermijnende gedachtepatronen.
  3. Wanneer je onzeker bent heb je de neiging de eigen kwaliteiten en ervaringen te onderschatten en die van de ander te overschatten. Om jezelf te negatief te veroordelen en zwart-wit te denken. ‘’Ik ben zielig, de ander is gelukkig’’.
  4.  Herken wanneer je aan het oordelen bent. Doe de volgende oefening. Sta eens gedurende de dag een moment stil bij jezelf en leer herkennen wanneer je weer aan het oordelen bent. Vraag jezelf af of je aan het vergelijken was. Hoe vaak is het voorgekomen? Voel je je er beter of slechter door?
  5. Herinner: vergelijken is niet erg maar wel als het oordeel voortdurend de negatieve kant op gaat.
  6.  ‘’Post’’ ook je negatieve of niet leuke ervaringen. Nodig je vrienden en kennissen uit om ook de minder leuke ervaringen of je zorgen te delen. En ga juist die ervaringen ‘liken’. Zo kan je elkaar steunen in slechtere tijden.
  7. Waardeer wie je bent.
  8. Noem per dag 3 positieve eigenschappen van jezelf en wees trots op je successen.

 Maria Poppe